حروف و برخی ویژگی‌ها و کاربردهای آن‌ها در لهجۀ طَرقی از گویش راجی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده

دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه شهید بهشتی- مدرس دانشگاه جامع علمی- کاربردی

10.30495/irll.2021.1931310.1438

چکیده

در این پژوهش، حروف به‌عنوان مبحثی درخور توجه در جمله‌های طرقی، با تمرکز بر موارد خاص طرقی بررسی و بدین منظور، جمله‌های متعددی به‌صورت کاملاً تصادفی از کلام گویشوران طرق‌رود (از توابع شهرستان نطنز در استان اصفهان) برگزیده و حروف در آن‌ها تحلیل شده است. در بخش نخست، برخی مقدمات و در بخش دوم، پیشینۀ پژوهش دربارۀ گویش راجی و لهجۀ طرقی تبیین شده است؛ آن‌گاه به مبحث اصلی پرداخته و ابتدا برخی حروف اضافۀ خاص طرقی معرفی و تشریح شده؛ سپس به جایگاه، ساختار و حذف حروف در جمله‌های طرقی پرداخته شده و درنهایت، جمع‏بندی مطالب صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش حاضر بدین شرح‌اند: استفاده از برخی حروف اضافۀ ساده و مرکّب خاص به‌لحاظ جایگاه، ساختار، کاربرد و ویژگی‌های آن‌ها در جمله‌های طرقی و حضورشان در کلام فارسی گویشوران طرقی؛ دسته‌بندی حروف اضافۀ مورداستفاده در جمله‌های طرقی به‌لحاظ جایگاهشان در جمله (متناسب با متمم) به اقسام پیشین، پسین، پیشین و پسین، و دوجزئی (تفکیک‌پذیر به‌وسیلۀ متمم)؛ شباهت زیاد حروف ربط طرقی و فارسی به‌لحاظ نوع و کاربرد، و لغزندگی جایگاهشان در جمله در برخی موارد؛ دسته‌بندی حروف مورداستفاده در جمله‌های طرقی ازنظر ساختاری بر دو نوع ساده و مرکّب (تفکیک‌پذیر و تفکیک‌ناپذیر)؛ بسامد و تنوع چشمگیر حذف حروف در جمله‌های طرقی در مقایسه با فارسی و انتقال‏یافتن این فرایند به کلام فارسی گویشوران طرقی؛ حذف‌شدن «را»ی نشانۀ مفعول در تمام جمله‌های طرقی؛ حذف پربسامد تمام یا بخشی از حروف اضافه؛ شباهت زیاد الگوی حذف حروف ربط در جمله‌های طرقی و فارسی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Letters and Some of Their Characteristics and Uses in Targhy Accent of Rajy Dialect

نویسنده [English]

  • mozhgan asghary targhy
Ph.D. of Persian language and literature from Shahid Beheshti university- The instructor of scientific practical university
چکیده [English]

In this research, letters have been considered as a remarkable subject in Targhy sentences, concentrating on Targhy special cases, and therefor, numerous sentences have been selected in a completely random manner from Targhrood (Natanz- Isfahan) speakers' speech, and letters in them have been analyzed. At first part, some preliminaries have been stated and at second part, the research background of Rajy and Targhy has been presented. Then the main subject has been discussed and first, some Targhy special prepositions have been introduced and explained. Afterwards, letters situation, structure and omission have been considered in Targhy sentences and finally, a conclusion of the presented information has been stated. The research achievements are: using some simple and compound prepositions considerable because of their situation, structure, application and specialities in Targhy sentences, and their appearance in Targhy speakers' speech; categorizing prepositions used in Targhy sentences, based on their situation in sentences (according to complement) to anterior, posterior, anterior and posterior, and bipartite (separable by complement); remarkable similarity of Targhy and Farsi conjuctions, based on their kind and application, and the slipperiness of their situation in some sentences; categorizing letters used in Targhy sentences structurally to simple and compound (separable/ inseparable); noticeable frequency and variety of letters omission in Targhy sentences versus Farsi ones, and transferring this process to Farsi speech of Targhy speakers; omission of the object sign ‘rä’ in all of Targhy sentences; high-frequency omission of all/ some parts of prepositions; remarkable similarity of conjuctions omission pattern between Targhy and Farsi sentences.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dialect
  • Dialectology
  • Letters
  • Rajy
  • Targhy