مقایسۀ وجه فعل در گویش‌های «کردی فِیلی» و «کردی کَلهُری» از گویش‌های کردی جنوبی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده

دانشجوی زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

10.30495/irll.2021.1935404.1457

چکیده

زبان کردی، زبان میلیون‌ها نفر از ساکنان زمین است. کرمانجی، سورانی (کرمانجی جنوبی)، اَورامی- گورانی و کردی جنوبی، گویش‌های اصلی زبان کردی هستند که زیرگویش‌ها و لهجه‌های متعددی دارند. کردی جنوبی، گویش مناطق کرمانشاه و ایلام است که در بخش کرمانشاهی، گویش‌هایی همچون کلهری، جافی، اورامی و ... دارد و کردی ایلامی (کردی فیلی)، زبان رایج ساکنان استان ایلام و مناطقی از کشور عراق مانند مَندَلی و خانقین است. کَلهُری، خِزِلی، اَرکَوازی، مَلِکشاهی و ... سایر گویش‌های‌ ساکنان استان ایلام را شکل می‌دهد. در پژوهش حاضر با هدف کشف و شناسایی گوشه‌ای از قواعد دستوری گویش‌های کردی جنوبی، گویش ‌های کلهری و فیلی (ایلامی) از نظر وجه فعل، به شیوه‌ای توصیفی و تحلیلی، مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. حاصل پژوهش نشان داد که در قواعد دستوری این گویش‌ها به علّت خویشاوندی، شباهت‌های بسیار و در عین حال، تمایزهایی وجود دارد که عمدۀ این تمایزها در شناسه‌ها و به هنگام صرف افعال در صیغه‌های دوم شخص و سوم شخص مفرد خود را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparison of verbs in "Fili Kurdish" and "Kalhori Kurdish" dialects

نویسنده [English]

  • sakineh azadi
PhD candidate of Persian Language and Literature, university of ilam, ilam, iran
چکیده [English]

Kurdish is the language of millions of people on earth. Kermanji, Sorani (Southern Kermanji), Orami-Gorani and Southern Kurdish are the main dialects of Kurdish with several sub-dialects and accents. Southern Kurdish is the dialect of Kermanshah and Ilam regions. In Kermanshah, there exist dialects such as Kalhori, Jafi, Orami, and etc. Ilami Kurdish (Fili Kurdish), is the common language of the inhabitants of Ilam province and parts of Iraq such as Mendali and Khaneqin. Kalhori, Khazli, Arkavazi, Malekshahi, etc. form the dialects of the inhabitants of Ilam province. In the present study, with the aim of discovering and identifying some of the grammatical rules of Ilami dialects, Kalhori dialect (Ivan city and parts of Shirvan and Chardavol) and Fili dialect were compared in terms of verb forms. The results showed that there are many similarities in the grammatical rules of these dialects due to kinship, and at the same time, there are some differences in suffixes when the verbs are conjugated in the second and third person singular forms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kurdish language
  • Southern Kurdish
  • Fili (Ilami)
  • Kalhori
  • verb form