مفهوم‌سازی‌های فرهنگی «خشم» در گویش بختیاری منطقۀ زز و ماهرو بر مبنای زبان شناسی فرهنگی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان شناسی همگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه زبان شناسی، پژوهشکده سمت، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه زبان شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.30495/irll.2021.1898704.1351

چکیده

مفهوم‌سازی‌های فرهنگی، بیان‌کنندۀ طرز تفکر و دیدگاه جامعه نسبت به پدیده‌ها است. بررسی آن‌ها به رفع سوءتفاهمات فرهنگی کمک می‌کند و مفاهمۀ بین فرهنگی را تسهیل می‌نماید. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، مفهوم‌سازی‌های فرهنگی «خشم» در گویش بختیاری منطقۀ ززووماهرو در چارچوب زبان‌شناسی فرهنگی بررسی ‌و ریشه‌های فرهنگی آن‌ها توصیف شده است. سبک زندگی روستایی و عشایری مردم منطقه و تماس آنان با طبیعت، بستری برای مفهوم‌سازی‌های فرهنگی با استفاده از واژه‌های مربوط به عناصر و پدیده‌های طبیعی فراهم کرده است. هم‌چنین، بسیاری از مفهوم‌سازی‌های فرهنگی از طریق کاربرد واژه‌های مربوط به اندام‌های بدن بیان می‌شود. جامعۀ آماری، هفتصد مورد از عبارات، اصطلاحات، مویه‌ها و ضرب‌المثل‌های مرتبط با «خشم» است که در این گویش استفاده می‌شود. داده‌های پژوهش از طریق مطالعۀ میدانی و با استفاده از مصاحبه‌ و مشاهده جمع‌آوری شده است. نتایج تحلیل و بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که ریشۀ این مفهوم‌سازی‌ها، در سبک زندگی روستایی و عشایری، عقاید و باورها، تأثیر فیزیولوژیکی عواطف و احساسات بر اندام‌های بدن انسان و تخیلات و تصورات گویشوران نسبت به «خشم» قرار دارد؛ این سبک زندگی ایجاب می-کند که مردم با طبیعت تماس مستقیم داشته باشند؛ از این‌رو، از جنبه‌های خشن، ویرانگر و مخرب طبیعت به مثابۀ حوزۀ ملموس برای بیان مفهوم انتزاعی «خشم» استفاده می‌کنند و باورها، تصورات و تخیلات خود در مورد تأثیر «خشم» بر اندام-های بدن را برای بیان مفهوم‌سازی‌ها به کار می‌برند. مفهوم‌سازی‌های فرهنگی «خشم» به صورت «آتش، حرارت، نیرو و رعد و برق» ناشی از الهام از پدیده‌های طبیعت و سبک زندگی روستایی-عشایری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Cultural conceptualizations of anger in Bakhtiyari Dialect of Zazomahroo Region based on cultural linguistics

نویسندگان [English]

  • Gholamreza khademi 1
  • Zahra Abolhassani Chimeh 2
  • Behrooz Mahmoodi Bakhtiari 3
1 Linguistic Department, Science and Research Branch,, Islamic Azad University , Tehran, Iran.
2 Linguistics department,, SAMT institute, Tehran, Iran.
3 Associate prof. of Tehran University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Cultural conceptualizations express the manner of thought and ideology of a society to the phenomena. The study of the cultural conceptualizations helps to solve cultural misunderstandings and facilitate the cross-cultural understanding. The Cultural conceptualizations of anger using the words of the organs of the body and the elements of nature and the cultural origins of conceptualizations have been studied in Bakhtiyari Dialect of Zazomahroo Region. Research method is descriptive-analytical. Due to rural and nomadic lifestyle of people and, the words related to natural phenomena and the elements of nature are used as a basis for cultural conceptualizations. Some of the cultural conceptualizations are expressed through using the words related to the organs of body because. Statistical population is 700 expressions, proverbs and phrases related to angry. Data were obtained by field study, interviewing and observation. The analysing of the data showed the origins of the cultural conceptualizations are in rural and nomadic people’s lifestyle, beliefs, ideologies, imaginations, and the physiological effect of feelings and emotions of anger on human body. This lifestyle makes people have a direct contact to the nature; therefore, they use the violating and destructive aspects of natural phenomena as a concrete domain to express the abstract notion of anger. They use their beliefs and imaginations about the effects of anger on the organs of body to express the cultural conceptualizations. cultural conceptualizations of anger as “fire, heat, force, flood, snow slide, and lightning” come from the inspiration of natural phenomena and rural and nomadic lifestyle.

کلیدواژه‌ها [English]

  • anger
  • Bakhtiyari dialect
  • cultural conceptualizations
  • cultural linguistics
  • The Elements of Nature