رده شناسی ترتیب واژه‌ در گویش لری بویراحمدی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه اصفهان .

چکیده

رده­شناسی زبان شاخه­ای از دانش زبان­شناسی است که به مطالعۀ تفاوت­ها و شباهت­های نظام­مند میان زبان­های جهان و مقایسۀ ساختارهای صرفی و نحوی میان زبان­های مختلف بدون در نظر گرفتن پیشینۀ آنها می­پردازد. یکی از مباحث اصلی این شاخه ترتیب واژه است که بر مبنای آن، زبان­های گوناگون از لحاظ ترتیب و توالی سازه­ها بررسی می­شوند و طبقه­بندی و مقایسۀ زبان­ها با بررسی این ترتیب­ها انجام می­گیرد. در این تحقیق سعی بر آن است تا گویش لری بویراحمدی از منظر رده­شناسی ترتیب واژه بررسی  تا مشخص شود که این گویش به کدام یک از رده­های فعل­میانی یا پایانی تعلق دارد. جهت نیل به این هدف ابتدا به جمع­آوری و ثبت داده­های گویش­وران بومی شهر سی­سخت و روستاهای اطراف، در استان کهگیلویه و بویراحمد پرداختیم تا ساخت­های مختلف زبان لری را از منظر مؤلفه­های 24 گانۀ درایر بررسی کنیم. سپس به مقایسۀ زبان لری با زبان­های جهان و زبان­های اروپا – آسیا پرداختیم. نتایج حاصله نشان می دهد که لری بویراحمدی در بسیاری از ساخت­ها شباهت زیادی با زبان فارسی دارد و گرایش غالب در این زبان هم در مقایسه با زبان­های اروپا- آسیا و هم زبان­های جهان به سمت زبان­های فعل­میانی قوی است. در مقایسه با زبان­های جهان این زبان دارای 14 مؤلفه از مؤلفه­های زبان­های فعل­پایانی قوی و 20 مؤلفه از مؤلفه­های زبان­های فعل­میانی قوی است. این مؤلفه­ها به همین نسبت در مقایسه با زبان­های اروپا- آسیا صدق می­کند

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ثمره، یدالله (1369). ویژگی رده­شناختی زبان فارسی، مجله زبان شنا سی، س 7 شماره 1 ص 61_80
  • دبیر مقدم، محمد (1392).رده­شنا سی زبانهای ایرانی، انتشارات سمت، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی
  • شجاعی، فرخنده (1392).توصیف ساخت نحوی گویش بختیاری از دیدگاه رده شنا سی، پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه اصفهان(1392)
  • طاهری، اسفندیار(1391).گویش لری بویراحمد، ناشر- تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
  • مرکز آمار ایران،(1390).سالنامۀ آماری استان کهگلویه و بویراحمد، تهران: مرکز آمار ایران.
  • مقیمی، افضل (1373)،بررسی گویش بویراحمد و ...، انتشارات نوید شیراز یوسفیان، پاکزاد (1381 ). توصیف رده شناختی زبان بلوچی، پایان نامه دکتری زبان شنا سی همگانی، اصفهان، دانشگاه اصفهان
  • Anonby, E.J, (2003). update on Lori, How many dialects. JRAS3, 13, 2, pp 171-97

    Comrie, B,(1989). Languge Universals and Linguistic Typology. University of Chicago Press.

    Comrie, B.(2001).Different View of Language Typology. In M. Haspelmath, E.  

               Konig, W. Oesterreicher,& W.Raible (Eds.), Language Typology and Language Universals (pp.25-

              39).Berlin & new York: Walter de gruyter.

    Croft, W. (2003). Typology and Universals. 2nd ed.Cambridge:Cambridge University Press.

    Dryer, M.(1992). The Greenbergian Word Order Correlation.Language,68,81-138.

    Dabir-moghadam, Mohammad (2012). Linguistic Typology: An Iranian perspective, Jornal of universal

     Language 13-1, March (2012), 31-70

    Greenberg, J. H.(1963). Some Universals of Grammar with Particular Reference to the Order of

            Meaningful Elements. In J. Greenberg (Ed.). Universals of  Language (p p.73-113).Cambridge, MIT Press.

    Hawkins, J.A.(1980). On Implicational and Distributional of Word Order, Jl,16,193- 235

    Hawkins, J.A.(1983). Word Order Universals. Academic Press.

    Hawkins, J,A.(1998). Some Issues in a Performance Theory of Word Order. In A. Siewierska (Ed),pp. 729-780

    Lehmann, W.P.(1978). Syntatic Typology: studies in the Phenomenology of  Language, 49, 47-66

    Mackinnon, C, (2003).  Lori dialects. Encyclopedia Iranica, online, www.Iranica.com.

    Vennemman, T,(1974). Topics,Subjects and Word Order: From SXV to SVX via TVX. In J.

    Anderson&Ch. Jones (Eds), Historical Linguistics. Proceedings of First International Conference on

    Historical Linguistics. Edinburgh, 3-7 September 1973, 2 Vols. North Holland, Amesterdam, pp. 339-376