بررسی فرایند تضعیف در گویش سیرجانی: واج‌شناسی خودواحد

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشجوی دکتری زبانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

10.30495/irll.2022.1921575.1415

چکیده

در واجشناسی خودواحد، گلداسمیت (1976) بازنمایی واجی را از حالت خطی به‌صورت غیرخطی در زبانهای نواختی بسط داد. به دلیل غیرخطی بودن و وجود ساختار لایهای در این دیدگاه، پژوهش حاضر با روش نوصیفی- تحلیلی به توصیف و تحلیل برخی از فرایندهای واجی تضعیف براساس تقسیم‌بندی (کول، 2007) در مورد این فرایند، نظیر سایشی‌شدگی، همگونی و حذف و همچنین بررسی این فرایندها بر طبق اصول واج‌شناسی خود‌واحد یعنی گسترش و قطع (مک کارتی، 1988) در گونۀ سیرجانی میپردازد. روش مورد استفاده در این پژوهش به‌صورت توصیفی-تحلیلی است. به این منظور، 40 گویشور با جنسیت، سنین، تحصیلات، شغل‌های مختلف و از مناطق متعدد شهرستان سیرجان انتخاب شدند و با استفاده از ضبط گفتار آزاد و مصاحبه با آنها داده‌های زبانی جمعآوری گردید. سپس داده‌های جمع‌آوری‌شده، با استفاده از الفبای «IPA» آوانویسی و فرایندهای واجی موجود در آنها استخراج و طبقه‌بندی شدند. سرانجام قواعد واجی بکار رفته در پیکره زبانی براساس واجشناسی خودواحد توصیف و تحلیل گردید. نتایج پژوهش نشان میدهد اعمال فرایند گسترش در گویش سیرجانی به‌ صورت فرایندهای سایشیشدگی همخوانهای انسدادی، همگون‌سازی جایگاه تولید و واک‌داری رخ میدهد. همچنین، فرایند قطع فقط در قالب حذف همخوان تحقق می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Survey of Lenition Process in Sirjani Variety : Autosegmental Phonology

نویسندگان [English]

  • Sayed Farid Khalifehloo 1
  • Tahereh Ezatabadi poor 2
1 Assistant prof. University of Sistan & Baluchestan
2 sirjan
چکیده [English]

In autosegmental phonology, Goldsmith (1976) expanded the phonological representation from linear to non-linear in tone languages. Due to nonlinearity and the existence of layered structure in this approach, the present study with descriptive-analytical method describe and analyze some of the phonological processes of lenition including spirantization, assimilation,, deletion and compensatory lengthening based on the principles of autosegmental phonology, i.e. spreading and delinking (McCarthy, 1988) in Sirjani variety. To this end, 40 speakers with different sexes, ages, educations, jobs and from multiple areas of Sirjan city were selected randomly and data were collected by using free speech recording, interviewing and available library resources about Sirjani variety, then collected data were transcribed by using the "IPA" and the existing phonological processes were extracted and classified based on the division was made by Kul (2007). At the end, the analysis of the used rules in linguistic corpus was done following principles of autosegmental phonology. The results of the research showed that unlike the fortition process, there are many instances of lenition process in Sirjani variety and the spreading process is realized in the form of spirantization of stop consonants and assimilation of place of articulation and voicong and the delinking process is manifested only in the form of consonant deletion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Autosegmental phonology
  • lenition
  • spreading
  • delinking
  • Sirjani variety