ادبیات اقلیمی در رمان «اهل غرق» اثر منیرو روانی‌پور

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.

10.30495/irll.2021.679659

چکیده

داستان های اقلیمی غالباً بازتاب‌دهندۀ ویژگی ها و عناصر مشترکی چون زبان، فرهنگ، باورها، آداب و رسوم یک منطقۀ جغرافیایی اند. دهه‌های پنجاه و شصت، دوران رونق ادبیات اقلیمی و ظهور نویسندگان متعددی است که نوشته‌هایشان رنگ و بویی محلی دارد و بر  ادبیات مناطق روستایی متکی است. رمان«اهل غرق» اثر منیرو روانی پور را می توان در زمرۀ آثار ادبیات اقلیمی روستایی دانست. نویسندۀ داستان به دلیل آشنایی عمیق با فرهنگ ساکنان سواحل دریایی خلیج ­فارس و بهره گیری از عناصر بومی و محلی سرزمینن های جنوب به روایت داستان می پردازد. در این پژوهش  کوشش شده است تا با روش تحلیلی- توصیفی، شاخص­های ادبیات اقلیمی رمان«اهل غرق»؛ از جمله موقعیت جغرافیایی، زبان و لهجه، پوشاک، آداب و رسوم، باورها، اعتقادات و سرودهای محلی بررسی شود. نتایج حاصل‌شده، علاوه بر اینکه از تسلط عمیق نویسنده بر جنبه های بومی این منطقه حکایت می ­کند؛ لایه های پنهان روحیات و خلقیّات و اعتقادات مردم جنوب را که در مقاومت، دلاوری و استعمارستیزی، خلاصه می شود از دیدگاه یک روایتگر عیان می ­سازد.

کلیدواژه‌ها


کتاب‌ها
- آرین‌‌پور، یحیی(1374)، از نیما تا روزگار ما، تهران: انتشارات زوار.
- احمدی ریشهری، عبدالحسین(1381)، سنگستان(عقاید و رسوم عامه بوشهر)، شیراز: نوید شیراز.
-افشار سیستانی، ایرج(1366)، نگاهی به خوزستان، تهران: نشر هنر.
- تسلیمی، علی(1388)، گزاره‌هایی در ادبیات معاصر (داستان)، تهران: کتاب آمه.
- تمیم­ داری،احمد(1393)، فرهنگ عامه،انتشارات تهران:کامه، چاپ چهارم.
- جعفری قنواتی، محمد(1381)، ادبیات اقلیمی، کتاب ماه ادبیات و فلسفه، تهران: نشرآینه
-حمیدی،سیدجعفر(1380)، فرهنگ‌نامۀ بوشهر،تهران:وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- دهخدا،علی اکبر(1377)، لغت‌نامۀ دهخدا، چاپ هفتم، تهران: سمت.
- روانی‌پور، منیرو (1368)، اهل غرق، تهران: خانه آفتاب
- شیری، قهرمان(1387)، مکتب­ های داستان ­نویسی در ایران، چاپ اول، تهران: چشمه.
- معین، محمد(1382)، فرهنگ فارسی معین، انتشارات: نشر سی گل.
- میرصادقی، جمال(1376)، عناصر داستان، تهران: انتشارات شفا.
- میرعابدینی، حسن(1377)، صد سال داستان‌نویسی، دو جلد،تهران: نشر چشمه.
- مهویزانی،الهام(1376)، آینه­ ها(نقد و بررسی ادبیات امروز ایران)، جلد دوم، تهران: روشنگران
- یاوری، حورا (1388)، داستان فارسی و سرگذشت مدرنیته در ایران (گفتارهایی در نقد ادبی)، چاپ اول، تهران: انتشارات سخن.
مجلات
- اسدی، حسن(۱۳۵۸)، «درآمدی بر ادبیات جنوب و نقدی بر دو کتاب از نسیم خاکسار»، مجلۀ نگین، مرداد، شماره ۱۶۹، صص 47-49.