نوستالژی دوران حماسی در شعر بختیاری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

چکیده

بخش مهمی از دیدگاه‌ها و احساسات و عواطف اقوام و ایل‌های ایران از جمله بختیاری‌ها، از طریق فرهنگ شفاهی به نسل حاضر انتقال یافته است. در این میان، شعر و ترانه­های حماسی بختیاری، پژواکی از  نوستالژی دوران شکوه ایل است که با دلاوری سلحشوران قوم، رقم خورده­ است. نام این مبارزان در شعرها و داستان­ های عامیانه جاودانه گشته، با تاریخ شفاهی پیوند م­ی یابد. اغلب حماسه­ ها در پی جنگ ­های میان ایل‌ها و عشایر، درگیری با حکومت مرکزی و گاه رویارویی با بیگانگان پدید آمده است. از میان اسباب و آلات جنگ، بیش از همه نام تفنگ «برنو» دیده می­ شود؛ به گونه­ ای که گویی ارزشمندترین دارایی قهرمان، همان است. از آنجا که اغلب قهرمانان ایل در جنگ با دشمن جان می ­بازند اشعار حماسی این قوم، مانند اکثر حماسه ­ها جنبه ­ای تراژیک دارند. در شعر حماسی بختیاری، علاوه بر بیان حسرت دوران گذشته، می‌توان اطلاعات متنوع دیگری همچون مردم­ شناسی، روان­ شناسی، اقلیم ­شناسی و ... را نیز کسب کرد.

کلیدواژه‌ها


ــ افسر، داراب(1388)، داراب افسر و شعرای معاصر، تهران: انتشارات دنیای کتاب
ــ اوژن بختیاری، ابوالفتح(1365)، تاریخ بختیاری، تهران: انتشارات تمتی
ــ پور بختیار، غفار(1384)، بختیاری نامه، چاپ اول، تهران: انشارات پازی تیگر
ــ حاجی­ پور، جهانگیر(1386)، تاریخ­ سازان ایل بختیاری، تهران: انتشارات معتبر
ــ شمیسا، سیروس(1373)، انواع ادبی، تهران: سخن
ــ صیفوری‌آرپناهی، میرزا لطفعلی(1380)، دیوان میرزای بختیاری،به کوشش فرجی­فر، تهران: انتشارات سیم­رو
ــ طهماسبی کهیانی، ساسان(1390)، لردگان در مسیر تاریخ، چاپ اول، قم: انتشارات آوای منجی
ــ عیدیوندی، حافظ(1376)، نگرشی بر ایل بختیاری، چاپ اول، اهواز: انتشارات مؤسسه فرهنگی آیات
ــ قنبری‌عُدیوی، عبّاس(1390)، جستاری در فرهنگ و هنر بختیاری، شهرکرد: انتشارات نیوشه
ــ محمدی، مرید(1393)، دیوان ملازلف­علی کرانی، شهرکرد: انتشارات مرید